Akta Syarikat 2016 (Akta 777): Panduan Lengkap (2026)

Apa Itu Akta Syarikat 2016 (Akta 777)?

Akta Syarikat 2016, juga dikenali sebagai Akta 777, ialah undang-undang utama yang mengawal penubuhan dan pentadbiran syarikat di Malaysia. Ia menggantikan Akta Syarikat 1965 yang sudah digunakan selama lebih 50 tahun. Akta ini berkuat kuasa pada 31 Januari 2017 dan ditadbir oleh Suruhanjaya Syarikat Malaysia (SSM) yang berpusat di Putrajaya.

Kenapa anda sebagai usahawan perlu ambil tahu tentang Akta 777? Sebab ia mengawal bagaimana syarikat anda ditubuhkan, diuruskan, dan bagaimana tanggungjawab anda sebagai pengarah atau pemegang saham. Kalau anda langgar peruntukan dalam akta ini, ada penalti yang menunggu.

Anda tak perlu baca keseluruhan akta yang mempunyai ratusan seksyen. Dalam artikel ini, saya fokus kepada perkara utama yang paling relevan untuk pemilik bisnes di Malaysia.

Akta 777 Terpakai Untuk Siapa?

Akta Syarikat 2016 terpakai kepada semua syarikat yang diperbadankan di bawah SSM di Malaysia, termasuk:

Syarikat Sendirian Berhad (Sdn Bhd) yang berdaftar di seluruh Malaysia termasuk Kuala Lumpur, Johor Bahru, Pulau Pinang, dan Sabah/Sarawak
Syarikat Berhad (Bhd) yang tersenarai di Bursa Malaysia
Syarikat asing yang berdaftar di Malaysia
Syarikat tidak aktif
Syarikat Labuan (offshore) yang tertakluk kepada Akta Syarikat Labuan 1990 tetapi perlu patuh peruntukan tertentu Akta 777

Akta ini TIDAK terpakai kepada enterprise (milikan tunggal dan perkongsian). Enterprise dikawal oleh Akta Pendaftaran Perniagaan 1956.

Kalau anda nak tahu lebih lanjut tentang Sdn Bhd dan bagaimana ia berfungsi, baca panduan kami tentang apa itu Sdn Bhd.

7 Perubahan Utama Akta 777 Berbanding Akta 1965

Akta 2016 membawa banyak perubahan yang memudahkan urusan syarikat. Berikut perubahan paling ketara.

Di bawah Akta 1965, syarikat perlu menetapkan modal dibenarkan (authorized capital) semasa penubuhan. Contohnya, modal dibenarkan RM100,000 bermakna syarikat hanya boleh terbitkan saham sehingga nilai RM100,000.

Akta 777 menghapuskan konsep ini. Sdn Bhd kini boleh ditubuhkan dengan modal berbayar serendah RM1 sahaja. Syarikat juga boleh terbitkan saham tanpa had selagi diluluskan oleh pemegang saham. Ini memberikan lebih fleksibiliti kepada syarikat baharu.

2. Saham tanpa nilai tara (no-par value shares)

Dulu, setiap saham mempunyai nilai tara (par value). Contohnya, RM1 sesaham. Sekarang, konsep nilai tara telah dimansuhkan di bawah Seksyen 74 Akta 777. Saham tidak lagi mempunyai nilai tetap.

Apa maksudnya untuk anda? Ia memudahkan urusan penerbitan saham dan mengurangkan kekeliruan tentang perbezaan antara nilai tara dan nilai sebenar saham.

3. Sdn Bhd dengan seorang pengarah sahaja

Di bawah Akta 1965, Sdn Bhd memerlukan minimum 2 pengarah. Seksyen 196 Akta 777 membenarkan Sdn Bhd mempunyai hanya 1 pengarah. Ini sangat membantu usahawan solo yang ingin menubuhkan Sdn Bhd tanpa perlu mencari orang lain untuk jadi pengarah.

4. Perlembagaan Syarikat gantikan M&A

Memorandum dan Artikel Persatuan (M&A) telah digantikan dengan Perlembagaan Syarikat (Constitution). Saya terangkan lebih lanjut tentang ini di bahagian seterusnya.

5. Sijil Pemerbadanan (Seksyen 17) secara digital

Sijil pemerbadanan kini dikeluarkan secara digital melalui sistem MyCoID SSM. Seksyen 17 Akta 777 memperuntukkan pengeluaran Certificate of Incorporation tanpa sijil fizikal.

6. Pengarah berumur 18 tahun

Umur minimum untuk menjadi pengarah syarikat diturunkan dari 21 tahun kepada 18 tahun. Ini membuka peluang kepada usahawan muda untuk menubuhkan Sdn Bhd lebih awal.

7. Alamat berdaftar wajib boleh dihubungi

Syarikat wajib mempunyai alamat berdaftar di Malaysia dan alamat tersebut perlu boleh dihubungi pada waktu pejabat. Peti surat (P.O. Box) tidak dibenarkan sebagai alamat berdaftar.

Impak Akta 777 Kepada Sdn Bhd

Perubahan dalam Akta Syarikat 2016 memberi impak besar kepada syarikat Sdn Bhd. Berikut bagaimana ia mempengaruhi operasi syarikat anda.

Penubuhan lebih mudah:

Hanya perlu 1 pengarah (Seksyen 196)
Hanya perlu 1 pemegang saham
Modal berbayar minimum RM1 di bawah Akta 777
Proses pendaftaran lebih cepat melalui sistem ezbiz SSM

Pentadbiran lebih ringkas:

Mesyuarat agung tahunan (AGM) boleh dilaksanakan secara bertulis (written resolution) tanpa perlu berkumpul secara fizikal
Penyimpanan rekod syarikat boleh dibuat secara elektronik
Penyata tahunan digantikan dengan laporan tahunan yang dihantar melalui MBRS (Malaysian Business Reporting System)
Audit berkanun dan penyata kewangan masih wajib disediakan

Perlindungan pemegang saham:

Hak pemegang saham minoriti diperkukuhkan
Prosedur untuk menyelesaikan pertikaian antara pemegang saham lebih jelas

Kalau anda berminat untuk menubuhkan Sdn Bhd, baca panduan langkah demi langkah cara daftar Sdn Bhd.

Perlembagaan Syarikat (Constitution) di Bawah Akta 777

Salah satu perubahan paling ketara ialah penggantian M&A dengan Perlembagaan Syarikat. Seksyen 25 Akta 777 mengawal peraturan berkaitan nama syarikat dan perlembagaan.

Apa itu Perlembagaan Syarikat?

Perlembagaan syarikat ialah dokumen yang mengandungi peraturan dalaman syarikat. Ia menentukan bagaimana syarikat diuruskan, hak dan tanggungjawab pengarah dan pemegang saham, dan prosedur untuk pelbagai urusan syarikat.

Adakah wajib?

Tidak. Ini satu perubahan besar. Di bawah Akta 2016, syarikat TIDAK wajib mempunyai perlembagaan sendiri. Kalau syarikat tidak ada perlembagaan, ia akan tertakluk sepenuhnya kepada peruntukan dalam Akta 777.

Tapi, saya syorkan untuk mempunyai perlembagaan sendiri. Kenapa? Sebab ia membolehkan anda menyesuaikan peraturan dalaman mengikut keperluan khusus syarikat anda. Contohnya, anda boleh menetapkan syarat khas untuk pindah milik saham atau pelantikan pengarah.

Kandungan biasa perlembagaan syarikat

Nama dan jenis syarikat
Objektif syarikat (jika mahu dinyatakan)
Kuasa pengarah
Prosedur mesyuarat
Hak pemegang saham
Polisi dividen
Prosedur pindah milik saham
Prosedur penggulungan (winding up)

Setiausaha syarikat (Company Secretary) yang bertauliah dengan MAICSA atau MIA (Malaysian Institute of Accountants) biasanya akan membantu menyediakan perlembagaan ini. Seksyen 236 Akta 777 mewajibkan setiap syarikat melantik setiausaha syarikat yang berkelayakan.

Tanggungjawab Pengarah di Bawah Akta Syarikat 2016

Akta 777 menetapkan tanggungjawab yang jelas untuk pengarah syarikat. Ini penting untuk anda tahu, terutama kalau anda ialah pengarah syarikat sendiri.

Kewajipan berkanun (statutory duties):

Bertindak dengan suci hati untuk kepentingan terbaik syarikat, bukan kepentingan peribadi.
Bertindak untuk tujuan yang wajar. Kuasa pengarah mesti digunakan untuk tujuan yang ia diberikan.
Tahap kemahiran dan ketelitian yang munasabah perlu diamalkan dalam menjalankan tugas.
Mengelak konflik kepentingan. Pengarah tidak boleh meletakkan diri dalam situasi di mana kepentingan peribadi bercanggah dengan kepentingan syarikat.
Tidak mengambil keuntungan peribadi daripada kedudukan atau maklumat syarikat.
Menyimpan rekod perakaunan yang betul dan lengkap. Ini termasuk menyediakan penyata kewangan tahunan yang diaudit dan menghantar borang cukai korporat (kadar 24% untuk syarikat biasa) kepada LHDN.

Kewajipan pematuhan lain:

Memastikan caruman KWSP (EPF) pekerja dibayar mengikut Akta KWSP 1991
Memastikan caruman PERKESO (SOCSO) dibayar mengikut Akta PERKESO 1969
Mendaftar dan membayar caruman SIP/EIS untuk pekerja
Mematuhi Akta Kerja 1955 bagi urusan pekerja
Mematuhi PDPA 2010 (Akta Perlindungan Data Peribadi) jika syarikat mengumpul data pelanggan
Mematuhi Akta Cukai Pendapatan 1967 termasuk anggaran cukai CP204

Penalti untuk pelanggaran:

Denda sehingga RM3 juta atau penjara sehingga 5 tahun atau kedua-duanya (untuk kesalahan berat)
Denda yang lebih rendah untuk kesalahan pentadbiran

Selagi anda menjalankan syarikat dengan jujur dan teliti, anda tidak perlu risau. Tapi penting untuk tahu batas tanggungjawab anda. Bank Negara Malaysia juga mengawal selia syarikat yang terlibat dalam aktiviti kewangan.

Hak Pemegang Saham di Bawah Akta 777

Akta 2016 memperkukuhkan hak pemegang saham. Ini penting terutama kalau syarikat anda mempunyai beberapa pemegang saham.

Hak utama pemegang saham:

Hak mengundi dalam mesyuarat syarikat
Hak mendapat maklumat dan memeriksa rekod syarikat tertentu
Hak mendapat dividen jika syarikat mengisytiharkan dividen
Hak untuk membawa tindakan undang-undang. Pemegang saham minoriti boleh membawa tindakan terbitan (derivative action) bagi pihak syarikat
Remedi untuk penindasan. Pemegang saham yang merasakan mereka ditindas boleh memohon relief dari mahkamah

Bagi pemegang saham minoriti, Akta 2016 memberikan perlindungan yang lebih baik berbanding Akta 1965. Ini termasuk hak untuk meminta audit khas dan hak untuk membantah tindakan syarikat yang prejudis.

Peranan setiausaha syarikat sangat penting dalam memastikan hak pemegang saham dijaga dan semua prosedur dipatuhi.

Beneficial Ownership dan Ketelusan

Satu peruntukan penting dalam Akta 777 ialah keperluan mendedahkan beneficial ownership (pemilikan benefisial). Setiap syarikat perlu mengenal pasti dan menyimpan rekod individu yang mempunyai kawalan ke atas syarikat, walaupun nama mereka tidak tercatat sebagai pemegang saham. SSM boleh meminta maklumat ini pada bila-bila masa.

Peruntukan ini selaras dengan piawaian antarabangsa untuk mencegah pengubahan wang haram dan pembiayaan keganasan. MIDA (Malaysian Investment Development Authority) juga mungkin memerlukan maklumat ini untuk kelulusan projek pelaburan.

Kaitan Akta 777 Dengan Penamaan Syarikat

Seksyen 25 Akta Syarikat 2016 mengawal peraturan penamaan syarikat di Malaysia. Setiap nama syarikat mesti mematuhi syarat penamaan SSM yang ditetapkan di bawah akta ini, termasuk larangan penggunaan perkataan tertentu dan keperluan format nama mengikut jenis entiti.

Soalan Lazim Akta Syarikat 2016

Apa itu Akta 777?

Akta 777 ialah nama rasmi bagi Akta Syarikat 2016. Nombor 777 merujuk kepada nombor siri akta dalam undang-undang Malaysia. Akta ini mengawal penubuhan, pentadbiran, dan penggulungan syarikat yang diperbadankan di bawah SSM.

Adakah Akta Syarikat 2016 terpakai untuk enterprise?

Tidak. Enterprise (milikan tunggal dan perkongsian) dikawal oleh Akta Pendaftaran Perniagaan 1956 dan Akta Perkongsian 1961. Akta 777 hanya terpakai untuk syarikat yang diperbadankan (Sdn Bhd, Bhd).

Modal berbayar minimum ialah RM1 sahaja. Akta 2016 menghapuskan konsep modal dibenarkan. Anda boleh menubuhkan Sdn Bhd dengan modal serendah RM1 dan menambah modal kemudian mengikut keperluan bisnes.

Adakah syarikat yang ditubuhkan sebelum 2017 perlu pindah ke Akta baru?

Syarikat sedia ada secara automatik tertakluk kepada Akta 2016 mulai 31 Januari 2017. Tapi untuk perkara tertentu seperti modal dibenarkan dan nilai tara saham, ada tempoh peralihan yang ditetapkan.

Bolehkah pengarah tunggal juga jadi pemegang saham tunggal?

Ya. Di bawah Akta 777, seorang individu boleh menjadi pengarah tunggal dan pemegang saham tunggal Sdn Bhd. Ini memudahkan usahawan solo menubuhkan Sdn Bhd.

Apa berlaku kalau syarikat tidak mematuhi Akta 777?

Bergantung kepada jenis pelanggaran. Untuk kesalahan pentadbiran (seperti lewat hantar laporan tahunan), biasanya dikenakan denda oleh SSM. Untuk kesalahan berat (seperti penipuan), boleh dikenakan denda sehingga RM3 juta dan hukuman penjara sehingga 5 tahun.

Apakah perbezaan cukai antara Sdn Bhd dan enterprise?

Sdn Bhd dikenakan cukai korporat pada kadar 24% (atau 17% untuk RM600,000 pertama bagi SME). Enterprise pula dikenakan cukai pendapatan individu mengikut kadar progresif LHDN. Kedua-duanya perlu mematuhi Akta Cukai Pendapatan 1967.

Kesimpulan

Akta Syarikat 2016 (Akta 777) membawa banyak perubahan positif yang memudahkan urusan syarikat di Malaysia. Dari modal berbayar minimum RM1 hingga kebenaran pengarah tunggal, akta ini direka untuk menggalakkan lebih ramai orang menubuhkan syarikat.

Sebagai pemilik atau pengarah syarikat, anda perlu faham peruntukan utama yang berkaitan dengan syarikat anda. Terutama tentang tanggungjawab pengarah, hak pemegang saham, dan kewajipan pematuhan kepada LHDN, KWSP, dan PERKESO.

Kalau ada perkara yang anda tidak pasti, rujuk kepada setiausaha syarikat atau peguam anda. Mencegah masalah sentiasa lebih mudah dan murah berbanding menyelesaikan masalah yang sudah berlaku.